CONF: ESNA Winterseminar - De receptie van het Franse impressionisme in Nederland

Op 3 februari 2023 organiseert ESNA in samenwerking met het RKD het jaarlijkse ESNA Winter Seminar. Dit jaar staat het seminar in het teken van de receptie van het Frans impressionisme in Nederland.  De kosten bedragen 15 euro voor professionals en 10 euro voor studenten. U kunt zich hier aanmelden via het RKD.

150 jaar impressionisme: hoe verzamelen en presenteren we het Frans impressionisme in Nederland?

Toen Museum Boymans [sic] in 1926 een Venetiaans stadsgezicht van Jean-François Raffaëlli aankocht schreef De Maasbode beteuterd: ‘Het is te betreuren dat deze groote school van Fransche impressionisten vrijwel geheel aan onze aandacht ontgaan is. Thans belangrijke werken van een Manet of Degas voor een openbare verzameling te verwerven, is een utopie’.

In tegenstelling tot de wel heel droevige toekomstvisie van De Maasbode, echter, groeide de collectie Impressionisten in Nederlandse collecties bescheiden: van de verwerving van de collectie van D.G. van Beuningen tot de recente aankopen van het Van Gogh Museum.  

Naar aanleiding van het 150-jarige jubileum van Monets iconische Impression, soleil levant in 2024, organiseert ESNA in 2023 het Winter Seminar over de receptie van Franse Impressionisten in Nederland. Hoe verhouden we ons binnen de Nederlandse kunstwereld tot het Frans impressionisme 150 jaar na Monets baanbrekende schilderij, en hoe vertel je de verzamelgeschiedenis tot zover? In aanloop naar dit jubileumjaar, waarin verscheidene tentoonstellingen over het impressionisme zullen worden georganiseerd, gaan we met elkaar in gesprek over nieuwe kunst en nationalisme, publiek en particulieren, canonvorming en continuïteit, solisme en samenwerking, en verering en vergetelheid – en dat allemaal om de receptie van het Frans impressionisme in Nederland beter te kunnen doorgronden.  

Door plenair in gesprek te gaan met conservatoren, onderzoekers én alle aanwezigen in de zaal willen we meer vat krijgen op de positie van Frans impressionisme in de Nederlandse kunstwereld en openbare collecties. Welke initiatieven lopen er op het gebied van tentoonstellingen en aankopen en welke onderzoeksvragen worden er gesteld? Wat is de positie van de kunststroming vroeger, nu en morgen, en hoe kunnen we als Nederlandse instellingen de krachten bundelen om de Collectie Nederland en de narratieven vanuit de wetenschap naar een hoger plan te tillen?

Programma

13:30 – 14:00  Welkom + inleiding

Sandra Kisters en Fleur Roos Rosa de Carvalho presenteren project Frans impressionisme in Nederlandse collecties en werpen eerste vragen op.

Hoofdvraag: Hoe verhouden we ons in Nederland tot het Frans impressionisme 150 jaar na Monets Impression, soleil levant (1874) en hoe vertel je de verzamelgeschiedenis tot zover?

14:00 – 17:00 plenaire gesprekken

Ronde tafel 1: de receptie van impressionisme in NL: een nieuwe narratief

Succesverhaal of aaneenrijging van gemiste kansen?

Nationale smaak?

Vergelijking met andere landen

Hoe kader je de groep af, wie waren precies de impressionisten?

Waar liggen kansen om nieuwe verhalen om te vertellen?

Waar vinden we nieuwe gegevens?

En bestaat er eigenlijk nog wel interesse in stroming?

Michael Phillip (Barberini), Mayken Jonkman (RKD), Joost van der Hoeven (VGM), Benno Tempel (Kunstmuseum) en Maaike Rikhof (kunsthistoricus) presenteren hun zienswijze, gevolgd door een discussie met de hele zaal. Moderator: Maite van Dijk

15.25-15.45 pauze

Ronde tafel 2: het verzamelen en presenteren van impressionisme in het NL van nu

Onderlinge samenwerking tussen musea op gebied verzamelen en exposeren

Wat is de invloed geweest van formalistisch modernisme op onze collecties en tentoonstellingen?

Welke verhalen over het impressionisme passen bij onze huidige tijd?

De Collectie Nederland: waar staan we en waar willen we naartoe?

De grote rol voor privaat mecenaat in verzamelgesch. En hoe zit dat nu?

Jenny Reynaerts (Rijksmuseum), Renske Cohen Tervaert (KMM), Frouke van Dijke (Kunstmuseum) en Henk Heijnen (Zaans Museum) presenteren hun zienswijze, gevolgd door een discussie met de hele zaal. Moderator: Bram Donders

17:00 – 17:45 Borrel

Informatie

Datum: vrijdag 3 februari 2023

Locatie: RKD Den Haag

Tijd: 13.30 – 17.30 uur

Deelname: 15 euro (10 euro studenten)

Aanmelden

U kunt tot en met woensdag 26 januari uw ticket kopen op de website van het RKD.

CFP: Beyond ‘The Obstacle Race’. Women’s Role in the History of Nineteenth-Century Art Revisited

CFP deadline: 1 January 2023

European Society for Nineteenth-Century Art (ESNA) Conference 2023

Beyond ‘The Obstacle Race’. Women’s Role in the History of Nineteenth-Century Art Revisited

RKD – Netherlands Institute for Art History, The Hague

1-2 June 2023

Lucy Smith and Pauline Ranken climbing on Salisbury Crags in Edinburgh. Photo published in Ladies Scottish Climbing Club Journal, 1929

Rephrasing John Donne’s famous poem, ‘No man or woman is an island entire of itself’, the 2023 ESNA conference will investigate women’s interrelations within the art world and their impact on art objects and art collections. 

In recent years – following waves of feminist art history in the 1970s, 1980s, and 1990s – the interest in women in the art world has broadened from a focus on women artists to encompass their numerous roles in the field, including as collectors, curators and critics. This, in turn, has led to an increased number of initiatives and interventions, among others, through exhibitions, collection presentations, and acquisitions, while also affecting the art market. Although this wide-ranging attention is necessary to correct historic biases and realize a more balanced and inclusive art history, past experience has taught us that once the attention wears off, imbalance recurs. So far, the response to the underrepresentation of women in the art world and art history has mostly been to either isolate them or to add them to existing structures, publications, and institution, and most often to refer to the obstacles they had to overcome (Germaine Greer, The Obstacle Race). This has led to new names, new artworks, new exhibitions, new books, and separate galleries and museums, even though, from the 1970s on, various scholars have argued that the entire art historical system needs to be reconsidered. 

Although we realize that for a woman in the nineteenth-century art world there were indeed many obstacles to be overcome, this conference will focus instead on the choices and possibilities women did have. Women do not live in a separate female universe, nor do they necessarily have many characteristics in common, apart from their sex. If we have learned anything in our ongoing quest for an inclusive society, it is that people live in relation to each other and create a world together. We are all individuals, defined not by a singular identity but by manifold, intersecting, and evolving features and practices. Only by studying the diverse ways in which women took up different roles in relation to others is it possible to understand not only historic and present realities, but also the dynamics of art (history). By fully taking various factors into account in our thinking about our field, by enlarging the concepts and scope of our research and exhibition practices, female actors will become a self-evident and permanent part of history. 

The 2023 ESNA conference will thus take a holistic and systemic approach to women’s roles in art during the nineteenth century. We invite papers which explicitly present women makers, models, critics, dealers, museum professionals, collectors, and other mediators in relation to their historical context and within the broader art world. How did women work together with others, which networks and strategies did they use, run into, or create? And how did the situation evolve over the course of the nineteenth century?

Suggested topics include, but are not limited to:

Creation and collaboration in mixed or same-sex studios, networks and artists’ unions: partnerships/ collaborations between members of an artist-family, (married) couples, artist-model, artist-colleague, artist-teacher, artist-agent, artist-critic, artist-patron, collector-museum, etc. 

How did collaboration aid women’s activities within the art world? Which strategies did they employ to create a network and to construct a space for themselves?

Manifestation and reception: the effectiveness and perception of women-only exhibitions or exhibiting, the stance and profiling of male and female critics towards female actors in the art world, professional agency versus the position or perception as an amateur. 

Has historiography treated women-only initiatives differently? How were they considered by women artists themselves, and by male and female critics? How are women categorized, what language/terminology is used and by whom, and how does this criticism evolve in time and place? Are there differences between male and female critics? 

Sabotage and intimidation by male or female colleagues, family members, teachers, people in dominant positions, jury members, institutions, etc. in language or deed.

How was this dealt with? Can it be used to one’s advantage? 

Strategies and choices: to obtain training, study and exhibiting opportunities or attention as a woman.

What role did femininity play? Was it better to play off one’s femininity or to conceal it (cross-dressing, male pseudonyms) and act as ‘one of the boys’? How was the ‘master’s influence’ considered differently for women? To what degree was art in museums, galleries, and magazines accessible to women?

Matronage and patronage: the role of female or male collectors, donors, patrons of female (or male) artists.

Is there a difference between collecting practices by men or women? Did they choose other kinds of objects and how did they qualify them? Is there a difference in their relation to the artist? Did they present their collectibles in another way? What is the significance of the term ‘collector’ for women? How did they present themselves and were they as visible?

Methodology and sources: methodological challenges, lacunae and invisibility within archives, finding and interpreting ‘other’ sources, while formulating new questions and new perspectives.

How to avoid the traditional focus on “the obstacle race” and instead focus on the possibilities women created for themselves? How do we secure a more balanced and inclusive art history and sustainable visibility for women in the art world?

Please send your abstract (max. 200 words) and biography (150 words) by January 1, 2023 to esnaonline@hotmail.com

The scientific committee will answer all applicants by January 31, 2023.

Scientific committee:

Beatrice von Bormann (Stedelijk Museum, Amsterdam)

Maite van Dijk (ESNA: Museum More, Gorssel)

Rachel Esner (ESNA; University of Amsterdam)

Stefan Huygebaert (ESNA; Mu.ZEE, Oostende; Ghent University)

Mayken Jonkman (ESNA; RKD- Netherlandish Institute for Art History; Free University, Amsterdam)

Sandra Kisters (Museum Boijmans-van Beuningen, Rotterdam)

Annemiek Rens (ESNA; Drents Museum, Assen)

Jenny Reynaerts (ESNA; Rijksmuseum, Amsterdam)

Fleur Roos Rosa da Carvalho (ESNA; Van Gogh Museum, Amsterdam)

Marjan Sterckx (ESNA; Ghent University)

Interuniversitaire en intermuseale studiedag XIX

Werkgroep XIX
KASKA Campus Mutsaard - Mutsaardstraat 29, 2000 Antwerpen (lokaal: S.Mu.K1.3)
Woensdag 7 december 2022
Inschrijvingsdeadline: 4 december 2022

Op woensdag 7 december 2022 vindt de jaarlijkse studiedag van de Werkgroep XIX plaats in Antwerpen. We ontvangen u graag vanaf 9u30 in de KASKA Campus Mutsaard (Mutsaardstraat 29). Het programma omvat vier interessante lezingen in de voormiddag, een gezamenlijke lunch en een geleid bezoek aan de het KMSKA in de namiddag

Bovenstaande vindt u het volledige programma en de praktische modaliteiten voor de inschrijving.

Om de kosten van de organisatie te dekken zijn wij verplicht een bijdrage van €35 per persoon aan te rekenen. Locatie, middagmaal e.d.m. zijn daarin inbegrepen. De rekeninggegevens voor betaling per overschrijving zijn vermeld in het programma.

De inschrijving wordt geregistreerd bij de ontvangst van deze bijdrage én bij het doorgeven per mail van uw menukeuze via werkgroepxix(at)gmail.com:

a. Vegetarische schotel

b. Gegrilde steak

c. Zeebaarsfilet

Alle geïnteresseerden zijn van harte welkom. Inschrijvingen lopen tot en met zondag 4 december.

Het Frans Hals Museum in Haarlem zoekt een conservator moderne kunst (28 uur)

Sluitingsdatum: 13 november 2022

Het Frans Hals Museum is het kunstmuseum van de stad Haarlem. Op twee schitterende historische locaties in het centrum van Haarlem toont dit museum de grootste collectie werken van Frans Hals, oude, moderne én hedendaagse kunst in een spannende mix. Onze tentoonstellingen, programma’s en activiteiten zijn erop gericht om bestaand en nieuw publiek anders te laten kijken en meer te laten zien, voelen en delen. Het Frans Hals Museum is dan ook een museum met een internationale reputatie, een landelijke uitstraling en een lokale verankering.

Het Frans Hals Museum is bezig met de overgang naar publieksgerichter werken, waarbij we niet alleen voor, maar in co-creatie met doelgroepen het museum relevanter willen maken voor meer mensen. We stimuleren daarbij diverse en nieuwe perspectieven op het museum, onze collectie en onze maatschappelijke rol.

Wij zoeken per 1 februari 2023 een Conservator moderne kunst

nadruk op de periode omstreeks 1900 

voor 28 uur per week

Ze zoeken uitdrukkelijk een junior profiel, iemand die zich in "een eerste fase van een veelbelovende carrière bevindt", met 3 tot 5 jaar ervaring in een museum of presentatie instelling en ervaring met cocreatie en samenwerken met andere partijen. 

Alle info vind je hier.

GEN: Erfgoed Challenge 2022, stem voor en verspreid de Meunierkandidatuur

Erfgoed Challenge 2022, stem voor en verspreid de Meunierkandidatuur 

Het Meuniermuseum doet mee aan de Erfgoed Challenge 2022 van het KIK. Bij voldoende publieksstemmen maakt het museum kans op een subsidie voor de restauratie en valorisatie van de originele gipsen modellen die Constantin Meunier (1831-1905) maakte ter voorbereiding van het Monument van de Arbeid. Stemmen kan tot 27 november 2022 op https://www.kikirpa.be/nl/erfgoedobjecten/de-gipsen-voor-het-monument-voor-de-arbeid-van-constantin-meunier

Monument voor de arbeid

Aan het Brusselse Kanaal in Laken, staat het imposante Monument voor de arbeid. De beelden van Constantin Meunier, gehouwen in steen en gegoten in brons, zijn gemaakt om de tijd te doorstaan en het weer te trotseren. Ze hebben echter fragielere pendanten die, verscholen in depotruimtes van het Meuniermuseum in Elsene, aan de blikken van de toeschouwers onttrokken zijn. Het zijn de gipsen modellen die, na het plotse overlijden van de kunstenaar in 1905, in zijn atelier achterbleven. Dat ze een eeuw lang niet werden tentoongesteld, kan worden verklaard door de beperkte waardering van gipsen beelden in de 20ste eeuw. Vaak onterecht aanzien als kopieën, zijn de sculpturen in dit ‘minderwaardige’ materiaal echter de meest directe getuigen van het genie van de meester. Het zijn de rechtstreekse afgietsels van (vernietigde) was- of kleimodellen waar de kunstenaar vaak maanden- of jarenlang op heeft gezwoegd. Gipsen laten dan ook toe de kleinste details en de bezieling die de kunstenaar zijn model meegaf af te lezen. In een volgende stap van het creatieproces, zijn het ook de gipsen die worden gebruikt om mallen voor het bronsgieten aan te maken. Ze zijn dus niet alleen een oorspronkelijk (en vaak uniek) artistiek product met uitermate hoge esthetische kwaliteiten, het zijn ook sleutelstukken in een complex productieproces om exemplaren in andere materialen te bekomen. Internationaal, in de meest prestigieuze en toonaangevende musea, zien we deze stukken dan ook steeds meer met overtuiging duistere depotruimtes verlaten en prominente plekken in museumzalen innemen.

In beweging

Deze beweging is echter vaak niet zomaar mogelijk. Gipsen hebben er veelal een bewogen geschiedenis op zitten. Ze zijn nauwelijks bestand tegen fysieke schokken. Bovendien zijn ze corrosiegevoelig: bij bewaring op een plek met een hoge vochtigheidsgraad kunnen de ijzeren structuren in het gips gaan roesten, wat het plaaster vervolgens doet barsten en uiteindelijk doet uiteenvallen. Dat alteratieproces is ook merkbaar in de gipsen van het Monument voor de Arbeid. Het vraagt doorgedreven onderzoek, stabiliserende ingrepen en vrij ingrijpende restauraties om het tij te keren. Daarom hebben we uw stem nodig.